การศึกษาความรู้และการถ่ายทอดความรู้ต่างๆก็เช่นเดียวกัน สิ่งเหล่านี้ก็ต้องอาศัยคุณธรรมเข้ามาช่วย
นั่นก็คือ เมื่อเราได้รับความรู้ หรือได้รับการถ่ายทอดสิ่งที่มีประโยชน์ต่อตัวเรา แล้วเราคิดว่า
สิ่งที่เราได้รับนั้นหน้าจะมีประโยชน์ หากเรานำไปเผยแพร่ให้คนอื่นได้ทราบ เราก็ควรจะปฏิบัติ
เพื่อให้ความรู้ที่เราเผยแพร่ไปนั้น สามารถนำไปใช้ประโยชน์ หรือนำไปพัฒนาประเทศชาติให้เจริญยิ่งขึ้นต่อไป

     นอกเหนือจากการปฏิบัติตนให้มีคุณธรรมแล้ว ผลจากการปฏิบัตินี้เองก็จะนำพาชีวิตของเราสู่ความพอเพียง
ดังพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว นั่นก็คือ “คำว่าพอเพียง มีความหมายอีกอย่างหนึ่ง
มีความหมายกล้าวออกไปอีก ไม่ได้หมายถึงการมีพอสำหรับใช้เองเท่านั้น แต่มีความหมายว่าพอมีพอกิน”
เพราะเมื่อเรารู้จักแบ่งปันต่างๆไม่ว่าจะเป็นความรู้หรืออะไรก็ตามให้กับผู้อื่นได้รับทราบ นั่นย่อมหมายถึงว่า
เราพอใจในสิ่งที่ตนมีและพอใจกับการกระทำของเรา ซึ่งเกิดประโยชน์และไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน
ก็เปรียบได้กับการพอมีพอกิน คือการรู้จักอยู่ บริหารชีวิตให้เป็นโดยไม่ต้องฟุ่มเฟือยจนทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน
และรู้ตักทำตนให้เป็นประโยชน์ต่อสังคม

ขั้นที่ 2 กำหนดเป้าหมายการพัฒนา
     ร่วมกันกำหนดเป้าหมายในเสริมสร้างพัฒนาคุณธรรม และค่านิยมเศรษฐกิจพอเพียงที่เหมาะสม
กับสภาพปัญหา บริบท ความสามารถ ความพร้อม วัฒนธรรมองค์กร ฯลฯ เช่น พึ่งตนเอง เรียนรู้
และพัฒนาต่อเนื่อง รับผิดชอบ วินัย ใช้เหตุผล ประมาณตน ทุกคนมีส่วนร่วม คำนึงถึงประโยชน์ต่อส่วนรวม ฯลฯ

ขั้นที่ 3 วิเคราะห์สภาพปัญหาผู้เรียน
     ร่วมกันสังเกตจำแนก พฤติกรรม คุณลักษณะและทักษะของผู้เรียน ทั้งส่วนที่ใช่และไม่ใช่
สอดคล้องหรือไม่กับเป้าหมายที่กำหนด วิเคราะห์ ทั้งลักษณะของปัญหา สาเหตุแห่งปัญหา ปัจจัยหลัก
ปัจจัยเอื้อผลและผลกระทบที่มีต่อผู้เรียน ผู้เกี่ยวข้องและสังคม เพื่อให้เกิดความตระหนักและกระจ่างในปัญหา
เกิดฉันทะหรือแรงบันดาลใจที่จะร่วมกันแก้ปัญหา

ขั้นที่ 4 วิเคราะห์ ประเมิน จำแนก ปัจจัย กระบวนการของโรงเรียน
     ร่วมกันเปิดใจวิเคราะห์ ประเมินปัจจัย กระบวนการ ทั้งสิ้นทั้งมวลของโรงเรียน จำแนกให้ได้ว่าสิ่งใดเอื้อ
หรือไม่เอื้อต่อการพัฒนา สิ่งใดจัดว่ามีคุณค่าควรแก้การธำรงรักษา สิ่งใดต้องเลิกรา ปรับเปลี่ยน คิดใหม่ ทำใหม่
เช่น อยากให้ผู้เรียนพึ่งตนเอง แต่ได้จัดการเรียนรู้ให้นักเรียนเรียนรู้ในลักษณะของการพึ่งตนเองไหม
ครูอาจารย์ ผู้บริหารเป็นตัวอย่างที่ดีของการพึ่งตนเองหรือเปล่า การวิเคราะห์ควรจะครอบคลุม
ทุกองค์ประกอบย่อยในทุกระบบ ของโรงเรียน เช่น ผู้บริหารโรงเรียน ครูผู้สอน (คุณลักษณะ ทักษะ
เจตคติ บทบาทท่าที รูปแบบการดำเนินชีวิต) การจัดการเรียนรู้ การจัดสภาพบรรยากาศ
การลงโทษ ให้รางวัล การจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน การจัดประสบการณ์เสริมการเรียนรู้

ขั้นที่ 5 ร่วมกันกำหนดตัวชี้วัด
     กำหนดตัวชี้วัด แสดงความสำเร็จของการพัฒนาตามลำดับขั้น ทั้งด้านคุณภาพผู้เรียน ปัจจัย กระบวนการ
เพื่อช่วยให้ทุกคนมองเห็นภาพงานตลอดแนว โดยระบุระยะเวลาการพัฒนา หรือวันเดือนปี
ที่ผลสำเร็จจะปรากฏชัดเจน

ขั้นที่ 6 พัฒนาระบบ (ประยุกต์จากแนวทางของTOPSTAR)
     พัฒนาทุกระบบทั้งระบบหลักและระบบสนับสนุนของโรงเรียน ที่เชื่อว่ามีส่วนในการเสริมสร้างคุณภาพผู้เรียน
ระบุชื่อระบบ กระบวนการสำคัญ วิธีการมาตรฐาน ตัวชี้วัด เกณฑ์ ชื่อแบบบันทึกมาตรฐาน
ความสอดคล้องขององค์ประกอบ ข้อกำหนด

ขั้นที่ 7 นำระบบสู่การปฏิบัติ
     กำหนดแนวทางนำระบบสู่การปฏิบัติ จัดทำระเบียบปฏิบัติการ ความมุ่งหมายของระบบ ขอบข่าย
คำจำกัดความ ความรับผิดชอบ รายละเอียดของการปฏิบัติ บันทึกมาตรฐาน เขียนคู่มือระบบ
เพื่อทำแนวปฏิบัติให้เป็นรูปธรรม ให้ทุกฝ่ายรับรู้และเข้าใจตรงกัน ระบุชื่อระบบ วัน เดือน ปี ที่ใช้
ความหมาย วัตถุประสงค์ ขอบข่าย นิยามศัพท์ ความรับผิดชอบ วิธีการปฏิบัติ บันทึกมาตรฐาน

ขั้นที่ 8 ปฏิบัติจริง เรียนรู้และพัฒนาร่วมกันอย่างต่อเนื่อง
    ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องร่วมกันปฏิบัติงานตามบทบาทหน้าที่ อย่างต่อเนื่อง เข้มแข็ง จริงจัง จริงใจ
ประเมินปรับปรุง เรียนรู้และพัฒนาด้วยกัน ชื่นชมความสำเร็จและภาคภูมิใจร่วมกัน

    ถ้าบุคลากรทุกฝ่าย ของโรงเรียนเป็นแบบอย่างที่ดี มีรูปแบบการดำเนินชีวิต และแสดงออกถึงความสัมพันธ์
ต่อคนต่อสรรพสิ่ง โดยยึดหลักคุณธรรม หลักความพอเพียง ในทุกเรื่อง ทุกอย่าง โรงเรียนมีระบบการบริหาร
การจัดการเรียนรู้ ฯลฯ ที่มีประสิทธิภาพ สอดคล้อง เกื้อหนุนให้เกิดการพัฒนาคุณธรรมและค่านิยม
เศรษฐกิจพอเพียง มีบรรยากาศที่เอื้อให้นักเรียนเรียนรู้ และฝึกฝนพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง
จริงจังตามสภาวะปกติ ด้วยการใช้สติปัญญาคิดพิจารณาเหตุผล ความถูกต้องเหมาะสมด้วยตนเอง
ปฏิบัติด้วยความจริงใจ เต็มใจ อิ่มเอมใจ ไม่ใช่เพื่อคะแนน ด้วยข้อบังคับ กฎระเบียบ
แต่ทำเพราะมีฉันทะที่จะทำดี เชื่อมั่นศรัทธาในคุณค่าของความดี มุ่งมั่นที่จะมีชีวิตที่ดีงาม
และสามารถเข้าถึงความดีงามที่สูงยิ่งขึ้นไป ความหวังที่จะให้นักเรียนมีคุณธรรมนำความรู้
มีค่านิยมเศรษฐกิจพอเพียง คงไม่ใช่เรื่องไกลเกินฝันอย่างแน่นอน